Yeni Araç Muayene Sistemi Turka 2027'de Geliyor: Teknoloji ve Kurallarda Büyük Değişim

Türkiye'de araç muayene süreçleri, 15 Ağustos 2027 tarihinden itibaren 'Turka' adını taşıyacak yeni bir sistemle köklü bir değişime uğruyor. Bu yeni dönemde, muayene istasyonları modern teknolojilerle donatılırken, randevu ve ödeme süreçleri de dijital platformlara taşınıyor. Amaç, sürücülere daha hızlı, düzenli ve standart bir muayene deneyimi sunmak.

Yeni sistemin merkezinde, araç muayenelerini daha verimli hale getirecek yapay zeka destekli cihazlar ve süreçler yer alıyor. Bu yenilikler arasında lastik yanak okuma, diş derinliği ölçümü, alt tarama ve 4x4 araçlar için özel fren test sistemleri bulunuyor. Ayrıca, mobil muayene istasyonları ve motosikletlere özel merkezler de hizmete girecek.

Turka Sistemi Nasıl Çalışacak?

Turka sistemi, online randevu ve ödeme kolaylığıyla öne çıkıyor. Sürücüler, Turka'nın mobil uygulaması veya internet sitesi üzerinden randevu oluşturup ödemelerini gerçekleştirebilecekler. Randevu saatinin 15 dakika öncesinde istasyona giriş yapılabilecek ve olası gecikmeler için 15 dakikalık ek süre tanınacak. Bu düzenleme, istasyonlarda oluşabilecek yığılmaları ve karmaşayı önlemeyi hedefliyor. Plaka tanıma sistemi sayesinde, randevu saati gelen araçlar otomatik olarak içeri alınacak ve muayene süreci başlayacak.

Egzoz muayenesi, mevcut sistemde olduğu gibi Turka istasyonlarında veya dışarıda yaptırılabiliyor. İstasyon içindeki süreçte ise araçlar, plaka ve sıra numarası ekranda belirdiğinde bekleme alanına geçerek teknisyene teslim ediliyor. Sürücüler, camekanlı bir alandan araçlarının tüm muayene işlemlerini izleyebiliyor.

Yeni Nesil Muayene Cihazları ve Kontroller

Turka, muayene süreçlerini dijitalleştiren ve hızlandıran birçok yeniliği beraberinde getiriyor. Lastik yanak okuma, diş derinliği kontrolü ve alt tarama cihazları, saniyeler içinde detaylı raporlar sunuyor. Bu cihazlar sayesinde, teknisyenlerin elle veya gözle yaptığı kontrollerin dijitalleştirilmesiyle süreç önemli ölçüde kısalıyor.

Süspansiyon ve fren test cihazları da yenilenerek daha kapsamlı hale getirildi. Özellikle 4x4 araçlar için tek seferde ölçüm yapabilen fren test cihazı, eski sistemde yaşanan bazı sorunları ortadan kaldırıyor. Süspansiyon sistemi verimliliği ve tekerlekler arasındaki asimetri de hassas bir şekilde ölçülüyor. Örneğin, videoda muayenesi yapılan 32 yıllık bir otomobilin süspansiyon veriminin %87'ye %86 çıktığı ve asimetrinin %1 olduğu belirtildi.

Araç altı kontrolleri için tekerlek rulman boşluklarını, rot başlarını, rotilleri ve rot kollarındaki boşlukları yanal ve dikey açılardan kontrol eden yeni cihazlar kullanılıyor. Bu sistemler, yapay zeka destekli kameralarla boşlukları kayıt altına alarak gelecekteki robotik muayene sistemlerinin eğitimi için veri topluyor.

Eski Araçlar ve Yağ Kaçakları Konusunda Kriterler

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından denetlenen ISO 17020'ye tabi A tipi bir muayene kuruluşu olan Turka, her araca eşit yaklaşım sergiliyor. Ancak, araçların kendi üretildiği dönemin zorunluluklarını taşıyıp taşımadığı kontrol ediliyor. Örneğin, 2026 yılında yürürlüğe giren GSR1 güvenlik standartlarındaki ADAS cihazları, eski araçlarda aranmıyor.

Konuyla İlgiliTURKA'nın yeni nesil araç muayenesi: Yapay zeka ve robotlar devrede

Araç üzerindeki parçaların işlevsel olması ve orijinalinin görevini yerine getirmesi Turka için önem taşıyor. Yağ kaçakları konusunda ise terlemeler hafif kusur olarak değerlendirilirken, herhangi bir damlama veya sızma raporlanıyor. Motor ve tahrik sistemlerinden kaynaklanan sızıntılar hafif kusurken, direksiyon hidroliği, fren hidroliği ve amortisörlerden kaynaklanan sızıntılar ağır kusur olarak kabul ediliyor. Eski araçların bakımlı olması durumunda, yaşı nedeniyle herhangi bir korkuya gerek olmadığı vurgulanıyor. Şasi gibi taşıyıcı elemanlarda ciddi çürükler ağır kusur sayılırken, basit paslanmalar sorun teşkil etmiyor.

Karoseri Tarama ve Robotik Muayene

Turka sisteminde, araç karoserisini tarayan ve göçük, ezik, çizik, çürük veya kırık parçaları (stoplar, camlar gibi) tespit edebilen 4K kameralı bir cihaz da bulunuyor. Bu sistem, toplanan görüntüleri yapay zeka ile işleyerek raporluyor ve gelecekte araçların bakım ihtiyaçları hakkında bilgi verebilecek potansiyele sahip.

Gelecekteki muayene süreçlerine entegre edilmesi planlanan robotik sistemler de Turka'nın Ar-Ge çalışmalarının bir parçası. Altınay Robot Teknolojileri işbirliğiyle geliştirilen endüstriyel robotlar, araç üzerinde belirlenen noktalara yüksek hassasiyetle konumlanarak arıza tespiti ve genel analizler yapabiliyor. Bu robotlar, ön far, tekerlek, cam üzerindeki çatlaklar veya etiketler gibi unsurları segmentasyon yoluyla algılayarak yapay zekalarını geliştiriyor. Özellikle görüş alanındaki cam hasarları, muayeneden geçememeye neden olan ağır kusurlar arasında yer alıyor.

Far Ayarı ve Sis Farları Kontrolü

Yeni nesil far test cihazları, teknisyenin müdahalesi olmadan tam otomatik olarak çalışıyor. Cihaz, farın yerini otomatik olarak buluyor ve kısa ile uzun farların ayarını kontrol ediyor. Bu sırada teknisyenler, aracın diğer noktalarını inceleyerek zaman kazanıyor.

Sis farları ise doğrudan ölçülmüyor; sadece işlevsel olup olmadığına bakılıyor. Mevzuata uygun, üretim onayı olan sis farlarının kullanımında sorun bulunmuyor. Ancak, karşıdan gelen sürücülerin gözünü alacak şekilde ışık saçan veya off-road kullanımına yönelik, mevzuata aykırı sis farları ağır kusur olarak değerlendiriliyor ve trafiğe çıkacak araçlarda kullanılması uygun bulunmuyor.

Muayene Sonucu ve Gelecek Vizyonu

Muayene sonunda araç sahiplerine SMS ve e-posta yoluyla dijital muayene raporu gönderiliyor. İstenildiği takdirde raporun çıktısı da alınabiliyor. Turka, Türkiye'nin sıfır atık programını destekleyerek kağıt kullanımını en aza indirmeyi hedefliyor. Muayene ücretleri online olarak veya istasyonlardaki veznelerden nakit/kredi kartı ile ödenebiliyor.

Yeni sistemin ilk aşamasında 249 sabit istasyon, 103 seyyar araç muayene merkezi ve belirli sayıda motosiklet muayene merkezi hizmet verecek. Seyyar merkezler, özellikle köy ve mezra gibi sabit istasyonlara uzak bölgelerde traktörler ve diğer araçlar için hizmet sunacak. Turka, 772 muayene kanalı açmayı ve yeni teknolojilere yatırım yapmayı planlıyor. Bu sistem sayesinde, tüm istasyonlarda standart ve kaliteli bir hizmet sunulması amaçlanıyor.