Otomotiv Piyasasında Dibe Vuruş Mu? Temmuz Ayı Satışları ve Gelecek Beklentileri
2026 Temmuz ayı itibarıyla otomotiv piyasasında yaşanan durgunluk, yüksek faizler, düşük kredi limitleri ve ürün çeşitliliği eksikliği ile açıklanırken, lüks araç satışlarındaki artış dikkat çekiyor.
2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla Türkiye otomotiv piyasasında hem sıfır hem de ikinci el araç satışlarında önemli bir durgunluk yaşandığı belirtiliyor.
Piyasadaki bu yavaşlamanın ardında yüksek faiz oranları, otomotiv kredilerindeki düşük limitler ve bazı yerli otomobil modellerine özel finansman koşulları gibi faktörler yer alıyor.
Ayrıca, küresel ekonomik dengelerdeki değişimler, savaşlar ve altın fiyatlarındaki dalgalanmalar gibi dış etkenlerin de piyasa üzerinde baskı oluşturduğu kaydediliyor.
Ancak, ilk altı ayda bu etkiler gözlemlenmemiş, satışlar normal seyrinde devam etmişti.
Temmuz ayına gelindiğinde ise, özellikle sıfır ve ikinci el piyasalarında ani bir durgunluk yaşandığı ifade ediliyor.
Sıfır Otomobil Satışlarındaki Düşüşün Nedenleri
Ocak ayında 75 bin adetle başlayan sıfır otomobil satışları, Şubat ayında 88 bine, Mart ayında 101 bine, Nisan ayında 104 bine yükseldi.
Ancak Mayıs ayında bayram etkisiyle 83 bine gerileyen satışlar, Haziran ayında 105 bine çıksa da Temmuz ayında 80 bine düşüş gösterdi.
Bu düşüş, Mayıs ayından sonraki ivmenin tekrar yakalanamadığını ortaya koyuyor.
Ancak genel olarak bakıldığında, son 5 ve 10 yıllık ortalamaların üzerinde seyreden satış adetleri, piyasada hala ciddi bir satın alma iştahının olduğunu gösteriyor.
Bu iştahın tam olarak karşılanamamasında gıda ve giyim gibi temel ihtiyaçlardaki yüksek enflasyonun yanı sıra finansman olanaklarının yetersizliği de önemli rol oynuyor.
Sektör temsilcileri, faizlerin ve kredi limitlerinin düşük seviyelerde kalmasının, piyasadaki dengesizliği artırdığına dikkat çekiyor.
Özellikle 2 milyon TL’lik bir araç için 300 bin TL kredi kullanma imkanının, alıcılar için cazibesini yitirdiği belirtiliyor.
Öte yandan, son beş yıldır yeni model ve teknoloji sunulamaması da sıfır otomobil piyasasındaki düşüşün diğer bir sebebi olarak gösteriliyor.
Örneğin, elektrikli araç pazarında %20'lere ulaşan pay, Stellantis gibi firmaların yüksek vergi dilimlerinden kaçınmak için büyük hacimli elektrikli modelleri getirmemesiyle düşüşe geçti.
Donanımı boşaltılmış elektrikli modellerin ise alıcılar tarafından ilgi görmediği gözlemleniyor.
Hyundai ve Volkswagen gibi markaların da yeni elektrikli modeller sunmaması, pazardaki durgunluğu derinleştiriyor.
C ve D segmentinde sedan model eksikliği ve piyasanın B segmenti crossover modellerle doyurulması da tüketicilerin farklı seçenek bulmakta zorlanmasına neden oluyor.
Otomobil Fiyatları Gerçekten Fahiş Mi?
Piyasa uzmanları, otomobil fiyatlarının 'fahiş' olduğu eleştirilerine karşı farklı bir bakış açısı sunuyor.
Euro kurunun yılbaşında 51 TL iken Temmuz ayında 54,80 TL'ye yükselmesine rağmen, ikinci el piyasasında bazı modellerin fiyatlarında düşüş yaşandığına dikkat çekiliyor.
Örneğin, yılbaşında 1,7 milyon TL olan bir Taygo'nun şu an 1,6 milyon TL, 1,9 milyon TL olan bir Chery'nin ise 1,8 milyon TL'ye gerilediği belirtiliyor.
Bu durum, otomotiv sektöründe ortalama %305'lik enflasyonun aksine, reel bir düşüş yaşandığını gösteriyor.
Uzmanlar, Türkiye'ye gelen bir otomobilin vergisiz fiyatının Euro bazında düşük olmasına rağmen, %80 ÖTV ve %20 KDV gibi yüksek vergi oranları nedeniyle nihai fiyatın yükseldiğini vurguluyor.
Bu bağlamda, otomobillerin aslında ucuzladığını, ancak vergi yükü nedeniyle yüksek fiyatlara ulaştığını kabul etmek gerektiği ifade ediliyor.
Otomobil Bir Yatırım Aracı Değil, İhtiyaç Aracı
Sektördeki genel görüş, otomobilin bir yatırım aracı olmaktan çıktığı yönünde.
Uzmanlar, tüketicilere varını yoğunu otomobile yatırmak yerine, ihtiyaçları doğrultusunda düşük maliyetli araçlar alıp kalan parayı farklı yatırım araçlarına bölmeleri tavsiyesinde bulunuyor.
Aşırı kredi kullanarak yüksek fiyatlı araçlara yönelmenin riskli olduğu, özellikle ikinci el piyasasında değer kayıplarının yaşandığı belirtiliyor.
Örneğin, 3 milyon TL'ye alınan uzun menzilli bir elektrikli otomobilin ikinci elde 2,5 milyon TL'den alıcı bulduğu kaydediliyor.
Bu durum, standart donanımlı araçlara yönelimi artırırken, yüksek vergiler ve MTV nedeniyle lüks modellerin tercih edilmemesine yol açıyor.
Lüks Araç Satışları Artarken, Yerli Üretim Öne Çıkıyor
Temmuz ayında en çok satan otomobiller listesinde Clio Hatchback, Toyota Corolla, Megane Sedan, Egea Sedan, Toyota C-HR, Togg T10X, Duster ve i20 gibi yerli üretim modellerin öne çıktığı görülüyor.
Bu durumun en önemli nedenlerinden biri olarak, ÖTV muafiyetli alımların yerli üretime yönelmesi gösteriliyor.
Ancak, engelli bireylerin daha geniş hacimli araçlara ihtiyaç duyduğu göz önüne alındığında, bu konudaki düzenlemelerin daha esnek olması gerektiği vurgulanıyor.
Lüks otomobil pazarında ise ilginç bir hareketlilik yaşanıyor.
Hongqi'nin satışları 6'dan 15'e, Porsche'nin 694'ten 752'ye, Bentley'in 23'ten 30'a ve Lamborghini'nin 13'ten 20'ye yükseldiği belirtiliyor.
Bu artışlar, toplumun bir kesiminin standart otomobil alamazken, bir kısmının ultra lüks araçlara milyonlarca lira ödeyebildiğini ortaya koyuyor.
İkinci El Piyasasında Hareketlilik Başladı
İkinci el otomobil piyasasında da son 10 gündür bir hareketlilik yaşandığı gözlemleniyor.
Geçtiğimiz aylarda 2 milyon TL'ye satılan araçların şu an 1,8-1,9 milyon TL'ye alıcı bulması, fiyatların makul seviyelere geldiği algısını yaratıyor.
Ancak, 10-20 yaşındaki eski modellere yüksek fiyatlar ödenmemesi gerektiği, teknolojik ve güvenlik sistemleri gelişmiş yeni modellere yönelinmesi gerektiği uyarısı yapılıyor.
İkinci el piyasasının sürdürülebilir bir hareketlilik kazanması için finansman desteğinin şart olduğu belirtiliyor.
Aksi takdirde, sektörde işsizlik artışı ve piyasada dolaşan paranın azalması gibi olumsuz senaryoların yaşanabileceği öngörülüyor.
Sektör temsilcileri, otomotiv ticaretindeki karlılığın sıfırdan ikinci ele, oradan da aracılık ve yedek parça hizmetlerine kadar tüm alanlarda azaldığını belirtiyor.
Bu durumun vergi açığına, işsizlik artışına ve piyasadan para çekilmesine neden olabileceği, dolayısıyla piyasada acil düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ifade ediliyor.